۱۷سپتامبر ۲۰۲۵ – بر اساس مطالعه‌ ی جدیدی که در ژورنال BMC Diabetology and Metabolic Syndrome منتشر شده است، زنانی که سابقه دیابت بارداری (GDM) دارند و در بالاترین چارک شاخص آتروژنیک پلاسما (AIP) قرار گرفته ‌اند، پنج برابر بیشتر در معرض ابتلا به دیابت نوع ۲ (T2DM) هستند.

شاخص AIP، از نسبت لگاریتمی تری ‌گلیسیرید(TG)  به کلسترول لیپوپروتئین با چگالی بالا (HDL-C) محاسبه می‌ شود و یک معیار منحصر‌ به ‌فرد برای ارزیابی وضعیت چربی خون است. این شاخص ابتدا به‌ عنوان نشانگری برای پیش ‌بینی خطر تصلب شرایین و بیماری‌ های قلبی-عروقی مطرح شد، اما اخیراً مشخص شده است که ارتباطی قوی با مقاومت به انسولین، سندرم متابولیک و شروع دیابت نوع ۲ دارد. با این حال، نقش آن در زنان دارای سابقه دیابت بارداری- که گروهی با خطر بالا محسوب می ‌شوند- تاکنون به‌ طور دقیق بررسی نشده بود. بنابراین، این مطالعه به بررسی ارتباط بین شیوع دیابت نوع ۲ و شاخصAIP  در این گروه از زنان پرداخت.

در این مطالعه ی مقطعی، محققان داده‌ های مربوط به ۴۶۹۰ زن دارای سابقه زایمان از بررسی ملی سلامت و تغذیه ایالات متحده(NHANES)  در سال ‌های ۲۰۰۷ تا ۲۰۱۸ را ارزیابی کردند. برای ارزیابی رابطه ی بینAIP  و دیابت نوع ۲ در زنان دارای سابقه GDM، از مدل ‌های رگرسیون لجستیک چند متغیره استفاده شد.

برای بررسی تغییرات اثر، تحلیل‌ های زیرگروهی و آزمون‌ های تعامل در گروه GDM انجام شد. همچنین، برای بررسی خطی بودن رابطه بین AIP و شیوع دیابت نوع ۲، از مدل ‌های منحنی مکعب محدود(RCS)  استفاده شد. به ‌منظور بررسی اینکه آیا نمره AIP واسطه ‌ای در ارتباط بین سابقه GDM و دیابت نوع ۲ است، تحلیل میانجی ‌گری نیز انجام شد.

این مطالعه نشان داد که سطح بالای AIP به‌ طور قابل ‌توجهی با شیوع بیشتر دیابت نوع ۲در زنان دارای سابقه دیابت بارداری مرتبط است. در میان چارک‌ های AIP، یک رابطه‌ ی وابسته به دوز مشاهده شد؛ زنانی که در بالاترین چارک قرار داشتند، خطر ابتلای بسیار بالاتری داشتند (نسبت شانس تعدیل ‌شده = ۵.۰۱؛ فاصله اطمینان ۹۵ درصد: ۱.۸۹تا ۱۳.۲۵؛p < 0.01).

در این گروه، تحلیلRCS  نشان داد که رابطه ی بین AIP و دیابت نوع ۲خطی است. همچنین، تحلیل میانجی ‌گری نشان داد که AIP حدود ۸ درصداز اثر کلی را توضیح می ‌دهد (فاصله اطمینان ۹۵ درصد: ۵.۱ تا ۱۲.۵ درصد)، و به ‌طور جزئی واسطه ارتباط بینGDM  وT2DM  است.

در مجموع، تاکنون هیچ نشانگر زیستی برای دسته ‌بندی خطر بالینی دیابت نوع ۲ پس از دیابت بارداری توسعه نیافته است. این نتایج نشان می ‌دهند که در میان زنان دارای سابقه دیابت بارداری، شاخصAIP  ارتباط قابل‌ توجهی با خطر ابتلا به دیابت نوع ۲ دارد.

منبع:

 https://medicaldialogues.in/diabetes-endocrinology/news/aip-associated-with-risk-of-developing-t2dm-in-women-with-gestational-diabetes-history-study-154802